ถุงน้ำรังไข่ (Ovarian cyst)

รังไข่ (Ovary) เป็นอวัยวะในมนุษย์เพศหญิงมี 2 ข้าง อยู่ในอุ้งเชิงกราน ทำหน้าที่สร้างไข่เพื่อใช้ในการสืบพันธุ์ และผลิตฮอร์โมนเพศหญิง รังไข่ประกอบไปด้วยเนื้อเยื่อและฟองไข่ มีลักษณะเป็นถุงน้ำเล็ก ๆ

ถุงน้ำรังไข่ (Ovarian cyst)

หมายถึง โครงสร้างที่มีลักษณะเป็นถุงมีของเหลวภายใน โครงสร้างดังกล่าวอยู่ในรังไข่ ลักษณะคล้ายลูกโป่งที่มีน้ำคั่นอยู่ภายใน คนทั่วไปนิยมเรียกถุงน้ำว่า “ซีสต์” ซึ่งถุงน้ำรังไข่มีทั้งที่เป็นโรค และไม่เป็นโรค

---

ชนิดที่ไม่เป็นโรค

ได้แก่ Follicular cyst, corpus luteum cyst เรียกรวม ๆ ว่า functional cyst เป็นถุงน้ำที่เกิดขึ้นตามรอบฮอร์โมนเพศ (รอบเดือน)

ถุงน้ำชนิดนี้อาจมีอาการหรือไม่มีอาการก็ได้ ถุงน้ำที่เกิดขึ้นตามรอบเดือนนี้ หลายครั้งสตรีที่ไปตรวจภายในหรืออัลตราซาวด์แล้วอาจเจอโดยบังเอิญ มักมีลักษณะไม่อันตราย และขนาดไม่ใหญ่มาก ขนาดอาจเล็กตั้งแต่ 2–8 ซม.

ถุงน้ำเหล่านี้สามารถหายได้เอง ไม่จำเป็นต้องกินยา หรือเจาะอะไร อาการที่พบบ่อย คือ อาการปวดท้องน้อย

---

ชนิดที่เป็นโรค

ได้แก่ Chocolate cyst, polycystic ovarian syndrome, Dermoid cyst

ถุงน้ำเหล่านี้แต่ละชนิดมีลักษณะที่แตกต่างกัน โดยอาจมีหรือไม่มีอาการก็ได้ อาการที่พบบ่อย คือ อาการปวดท้องน้อย ปวดท้องประจำเดือน ประจำเดือนผิดปกติ มีบุตรยาก ฯลฯ

---

การวินิจฉัยถุงน้ำรังไข่

โดยอาศัยประวัติ การตรวจร่างกาย การตรวจภายใน อัลตราซาวด์ หรือการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์

---

การรักษา

ถุงน้ำรังไข่แต่ละชนิดมีแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน บางชนิดรักษาด้วยฮอร์โมน บางชนิดรักษาด้วยการผ่าตัด

หากท่านมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดท้องน้อยเรื้อรัง ปวดประจำเดือน คลำพบก้อนในท้อง ควรรีบมาปรึกษาแพทย์ทันที