การส่องกล้องตรวจหลอดอาหาร กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น

การส่องกล้องตรวจหลอดอาหาร กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น คืออะไร

เป็นการใช้กล้องที่มีลักษณะเป็นท่อขนาดเล็ก ปรับโค้งงอได้ มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ซม.

ที่ปลายกล้องจะมีเลนส์ขยายภาพ ปลายอีกข้างหนึ่งต่อเข้ากับเครื่องกำเนิดแสงและส่งภาพมายังจอรับภาพ ส่องเข้าไปในปาก ผ่านหลอดอาหารลงไปในกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น โดยกล้องจะผ่านเข้าไปประมาณ 70 – 100 เซนติเมตร

การส่องกล้องตรวจเพื่อหาสาเหตุ จะทำในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการดังนี้

• กลืนอาหารลำบาก

• อาเจียนเป็นเลือด

• ถ่ายอุจจาระดำ

• ปวดท้องจุกแน่นลิ้นปี่

นอกจากนี้ การส่องกล้องสามารถใช้เป็นอุปกรณ์ตัดชิ้นเนื้อภายในบริเวณที่ผิดปกติเพื่อตรวจทางพยาธิ การตรวจแบบนี้ใช้เวลาประมาณ 10 นาที

---

การเตรียมตัวก่อนตรวจส่องกล้อง

ตรวจหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น

1. ต้องงดน้ำงดอาหาร 6–8 ชั่วโมงก่อนเข้ารับการตรวจ

2. ถ้ามีฟันปลอมชนิดถอดได้ ต้องถอดออกก่อน

3. ผู้ป่วยควรมาถึงโรงพยาบาลก่อนเวลานัดประมาณ 30 นาที หรือเป็น 1 ชั่วโมง เพื่อเตรียมตัวให้พร้อม

4. ถ้ามีโรคประจำตัวหรือแพ้ยาต่าง ๆ ต้องแจ้งแพทย์และพยาบาลให้ทราบ

5. กรณีที่รับประทานยาละลายลิ่มเลือด หรือยาต้านการแข็งตัวของเกร็ดเลือด ควรแจ้งแพทย์ที่ทำการรักษา เนื่องจากต้องงดยาอย่างน้อย 7 วันก่อนการส่องกล้อง หรือทำตามคำแนะนำของแพทย์

6. ไม่ใส่เครื่องประดับติดตัวมา

7. ควรมีญาติมาด้วย

8. ลงชื่อในใบยินยอมรับการรักษาด้วยการส่องกล้อง

---

ขั้นตอนการตรวจส่องกล้อง

ตรวจหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น

1. ยืนบัตรนัดที่แผนกผู้ป่วยนอก

2. เจ้าหน้าที่จะพาผู้ป่วยมาติดต่อที่ศูนย์ส่องกล้องระบบทางเดินอาหาร ชั้น 3

3. ผู้ป่วยจะได้รับยาพ่นที่บริเวณลำคอเพื่อลดอาการขย้อนและอาเจียน หรือบางกรณีอาจได้รับยาคลายความวิตกกังวลทางหลอดเลือดดำร่วมด้วย

4. แพทย์ให้ผู้ป่วยนอนตะแคงซ้าย ผ่อนตัวตามสบายอย่างเคร่งครัด ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ในระหว่างการตรวจ กรณีรู้สึกอึดอัดให้ยกมือเป็นสัญญาณกับแพทย์

5. แพทย์จะใส่กล้องส่องตรวจเข้าทางปาก โดยให้ผู้ป่วยช่วยกลืน ซึ่งจะทำให้การใส่กล้องง่ายขึ้น

6. หายใจเข้า – ออกช้า ๆ ตามปกติทางจมูก ปล่อยน้ำลายไหลออกมุมปาก ห้ามกลืนน้ำลายโดยเด็ดขาด

7. เมื่อแพทย์ส่องกล้องเรียบร้อยแล้ว จะดูดลมออกและดึงกล้องกลับออกมาจากทางเดินอาหาร ถือเป็นเสร็จสิ้นกระบวนการส่องกล้อง

---

การปฏิบัติตัวภายหลังการส่องกล้อง

1. นอนพักเพื่อสังเกตอาการผิดปกติหลังตรวจเสร็จ 1–2 ชั่วโมง

2. ห้ามดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารจนกว่าคอจะหายชา เมื่อคอหายชาให้ทดสอบจิบน้ำ ถ้าสำลักให้ดื่มต่อไม่ได้

3. สังเกตน้ำลายที่บ้วนออกมา อาจมีเลือดออกปนบ้างเล็กน้อย แต่หากมีเลือดออกมากผิดปกติให้รีบแจ้งแพทย์หรือพยาบาล

4. ภายหลังการตรวจ อาจมีอาการเจ็บคอได้

5. ควรงดเสียการต้มยำ หรืออาหารอื่น ๆ

6. ควรรับประทานอาหารเหลว หรืออาหารอ่อน รสไม่จัด 2–3 วัน

7. ออกกำลังกายหรือทำงานได้ตามปกติ

8. ถ้ามีอาการผิดปกติ เช่น ปวดบาดบริเวณลำคอ หน้าอก ท้อง หายใจลำบาก มีไข้สูง ควรกลับมาพบแพทย์

9. กรุณามาพบแพทย์ตามวันและเวลานัด